“LARGËSI TË AFËRTA” – LIBRI QË TË BËN TA SHOHËSH BOTËN ME SYTË E SHPIRTIT

Këto ditë u ribotua me plotësime romani «Largësi të afërta» i autorit Ibrahim Kadriu, të cilin pata privilegjin ta pranoja me dedikim.

Nga: Xhevdet Kallaba

Ka libra që lexohen ngadalë, ka libra që mbahen gjatë në duar pa mundur t’u hysh në thelb, por ka edhe të tillë që të rrëmbejnë menjëherë dhe të bëjnë bashkudhëtar të autorit. I tillë është romani “Largësi të afërta” i Ibrahim Kadriut, të cilin e lexova pothuajse brenda një nate, i pushtuar nga ndjesia sikur po udhëtoja bashkë me autorin nëpër qytete, kultura dhe botë krejt të ndryshme.

1 of 3

Duke qenë vetë dashamirës i udhëpërshkrimeve dhe i udhëtimeve, këtë libër nuk e lexova vetëm si letërsi, por si një përjetim. Çdo kapitull hapej para meje si një dritare e re e botës. Ishte sikur mbi një hartë gjigante të globit të ndizeshin drita të vogla, kudo ku kishte kaluar autori: nga Ballkani në Evropë, nga Lindja e Mesme në Indonezinë e largët, deri në Amerikë. Dhe, bashkë me ato drita, hapej edhe historia, kultura dhe fryma njerëzore e secilit vend.

Por ajo që e bën këtë libër të veçantë nuk është vetëm udhëtimi. Është mënyra si Ibrahim Kadriu e sheh botën. Ai nuk është turist i zakonshëm që mbledh fotografi e kujtime sipërfaqësore. Ai hyn në shpirtin e vendeve, kërkon historinë e tyre, komunikon me njerëzit dhe, mbi të gjitha, bart me vete identitetin e vet shqiptar.

Kudo që shkon, Kadriu nuk harron Kosovën. Përkundrazi, ai e prezanton atë me krenari dhe kulturë. Nëpër manifestime letrare, takime kulturore apo biseda spontane, ai lë gjurmë të vendit të vet, duke dëshmuar se një shkrimtar mund të jetë ambasador më i fuqishëm se çdo diplomaci zyrtare.

Në kohën kur shumë vende ende nuk dinin pothuajse asgjë për Kosovën, autori arrin ta bëjë të njohur përmes kulturës, letërsisë dhe njerëzores. Dhe këtë e bën pa pompozitet, pa retorikë patriotike, por me një fisnikëri të natyrshme intelektuale.

Një nga elementet më mbresëlënëse të këtij libri është humanizmi që e përshkon. Autori viziton vende me sisteme, kultura dhe besime të ndryshme, por askund nuk sheh ndarje. Ai sheh njeriun. Pikërisht kjo e bën librin të duket kaq aktual edhe sot: sepse në qendër të tij nuk është politika, por qytetërimi njerëzor.

Edhe recensenti Ramiz Kelmendi e kishte vërejtur me të drejtë këtë dimension të veprës, kur shkruante se udhëpërshkrimet e Kadriut janë “të ngjyrosura me pasazhe lirike” dhe se autori kërkon gjithmonë atë që është më karakteristike dhe më njerëzore në secilin vend.

Në fakt, gjatë leximit ndien se autori nuk udhëton vetëm për të parë botën, por edhe për ta kuptuar atë. Ai ndalet te detajet që shumica do t’i kalonin pa i vërejtur: një rrugë, një monument, një kujtim historik, një gotë verë arbëreshe, një emër shqiptar në një vend të largët. Dhe pikërisht aty lind letërsia e tij.

Gjuha e romanit është e rrjedhshme, e ngrohtë dhe plot ndjenjë. Ka vende ku rrëfimi merr ritëm poetik dhe të krijon ndjesinë sikur je duke lexuar një ditar intim të një udhëtari që nuk ka humbur kurrë kureshtjen për botën.

Largësi të afërta nuk është thjesht një libër udhëtimesh. Është një dëshmi se si largësitë mund të bëhen afërsi përmes kulturës, kujtesës dhe shpirtit njerëzor. Është një libër që të bën të reflektosh, të udhëtosh me mendje dhe të ndihesh krenar që një autor shqiptar ka ditur ta përfaqësojë kaq denjësisht vendin e vet nëpër botë.

Dhe ndoshta kjo është vlera më e madhe e këtij libri: pasi e mbyll faqen e fundit, nuk ndihesh sikur ke përfunduar një lexim, por sikur je kthyer nga një udhëtim i gjatë e i bukur.

Autorin Ibrahim Kadriu e falënderoj për librin e dhuruar me dedikim dhe i uroj shëndet si dhe shumë libra të tjerë!