“RAMADAN QEHAJA: RRUGËTIMI I NJË OFICERI SHQIPTAR MIDIS DETYRËS, IDENTITETIT DHE SHTETIT”

Së shpejti në Inforogana – fejtoni –

“RAMADAN QEHAJA: RRUGËTIMI I NJË OFICERI SHQIPTAR MIDIS DETYRËS, IDENTITETIT DHE SHTETIT”

Do të ishte vërtet e denjë që nga libri biografik i Gjeneral Ramadan Qehajës “Të bësh një karrierë ushtarake” të ndërtohej një shkrim publicistik kushtuar një figure që mishëron paradoksin historik të shqiptarëve të shekullit XX: njeriun që i shërbeu një shteti që nuk ishte i tij, por që kurrë nuk reshti për të qenë i vetëdijshëm se dijen, disiplinën dhe përvojën po i grumbullonte për një ditë tjetër – për ditën kur ato do t’i duheshin popullit të vet.

Nga Xhevdet Kallaba

Gjenerali Ramadan Qehaja i përket atij brezi të rrallë shqiptarësh që u formuan profesionalisht në strukturat e një shteti që administronte dhe kontrollonte vendin e tyre, por që asnjëherë nuk e ngatërruan shërbimin institucional me dorëzimin moral. Karriera e tij në APJ ishte e ndërtuar mbi punë, përkushtim dhe dije ushtarake të mirëfilltë, jo mbi privilegje politike apo konformizëm ideologjik. Ai u ngrit në hierarki sepse ishte i aftë, sepse dinte të komandonte, të planifikonte dhe të mbante nën kontroll njësi komplekse në rrethana gjithnjë e më të tensionuara. Por, paralelisht me këtë ngritje, ai mbeti gjithnjë i vetëdijshëm për pozitën e tij si shqiptar në një sistem që, sidomos nga fundi i viteve ’80, po shndërrohej gjithnjë e më hapur në instrument të nacionalizmit serbomadh.

Momente si rasti i Paraçinit, shpërthimi i albanofobisë institucionale dhe survejimi i vazhdueshëm ndaj kuadrove shqiptare e bënë të qartë se besimi i shtetit ndaj tij nuk varej më nga profesionalizmi, por nga përkatësia. Pikërisht aty, te kjo çarje morale mes detyrës dhe realitetit politik, u formësua vendimi i brendshëm që dijet e fituara nuk mund të mbeteshin peng i një aparati represiv. Pensionimi i parakohshëm nuk ishte ikje, por distancim i vetëdijshëm nga një ushtri që po përgatitej të kthehej kundër popullit të tij.

Pas luftës, rruga e Ramadan Qehajës merr kuptimin e plotë. Ai nuk u shfaq si njeri i hakmarrjes apo i glorifikimit personal, por si ndërtues institucionesh: në TMK, në Akademinë e Mbrojtjes, në administratën civile, në analizën strategjike dhe në shoqërinë civile. Aty ai e ktheu përvojën e fituar në ish-APJ në kapital shtetndërtues për Kosovën – duke dëshmuar se dija nuk ka komb, por përgjegjësia për përdorimin e saj po. Përmes formimit të kuadrove, insistimit në disiplinë, ligjshmëri dhe profesionalizëm, ai kontribuoi që Kosova të mos ndërtonte sigurinë mbi improvizim, por mbi standarde.

Figura e tij mbetet dëshmi se një shqiptar mund të shërbejë në struktura të huaja pa u asimiluar, mund të mësojë edhe nga sistemi që e shtyp, pa u bërë pjesë e padrejtësisë së tij. Gjenerali Ramadan Qehaja dëshmoi se njeriu duhet ta marrë dijen kudo që i jepet mundësia, porse vlera e vërtetë e saj matet vetëm në momentin kur ajo vihet në shërbim të lirisë, dinjitetit dhe shtetit të popullit tënd. Në këtë kuptim, rrugëtimi i tij nuk është thjesht biografi ushtarake, por një mësim i qartë historik: shtetet kalojnë, sistemet shemben, por dija e fituar me ndershmëri mbetet – dhe mund të bëhet themel i një shteti të ri, të barabartë dhe sovran.

Nga ky pikëvështrim në ditët në vijim do të publikohet një intervistë e gjatë në tri vazhdime në portalin Inforogana, i cili përditë e më shumë po promovon vlerat e figurave të ndritura të Roganës, dhe jo vetëm.